|
AHISKA TÜRKLERİ |
Nüfus : 600.000
Bulundukları Başlıca Şehirler : Rusya'nın Moskova, Smolensk, Orel,
Belgorod, Özbekistan'ın Fergana, Taşkent, Kırgızistan'ın Bişkek, Oş,
Celal-Abad, Kazakistan'ın Almatı, Jambıl ( Taraz ), Türkistan ve Kentav
şehirleri.
İlk Göç : 1944
Siyasi ve İdari Konumları : 1944 yılından itibaren sürüldükleri
bölgelerde azınlık olarak yaşayan Ahıska Türklerinin SSCB'nin dağılmasıyla
birlikte kurulan az sayıdaki sivil-toplum kuruluşları dışında herhangi bir
siyasi grupları yoktur.
Ahıska, Türkiye sınırına 12-30 km. mesafede Gürcistan'ın güneybatısına düşen
bölgenin adıdır. 31 Temmuz 1944 gün 6279 sayılı Devlet Savunma komitesinin
''gizli'' kararıyla top yekün sürgüne tabi tutulan Ahıskalıların çoğu, bu zor
yolculuk şartlarına dayanamayarak hayatlarını kaybettiler. Ahıska Türkleri'nin
neden sürgüne tabi tutuldukları tam 47 yıl gizli tutuldu. Ahıska Türkleri
tarafından ,, vatana dönüş'' mücadelesi veren bir çok cemiyet oluşturulmuş ise
de çeşitli ülkelerdeki sürgün hayatı hala devam etmektedir.
Türkiye dışında 8 cumhuriyette 260 kadar yerleşim bölgesinde dağınık vaziyette
yaşayan Ahıska Türklerinin sosyal, kültürel ve eğitimle ilgili pek çok etkinlik
sunan kültür merkezlerinde Ahıskalılar kimliklerini koruma mücade- Iesi
vermektedirler. Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan'da Ahıska Türklerinin
kurduğu çok sayıda Türk Kültür Merkezinde bu çaba gösterilmektedir.
Özbekistan'da bulunan Ahıskalılara ait kültür merkezi, Özbekistan Medeniyet
Vakfı bünyesinde 1992 ylll başında ''Türk Medeniyet Merkezi'' adı ile kurul-
muştur. Merkezin başında Dr. Ömer Salman bulunmaktadır. Dr. Salman bir mücadele
ve gönül adamıdır. Hem Ahıskalılarca hem Özbekler tarafından sevilip
sayılmaktadır. Kazakistan Ahıska Kültür Merkezi 1991 yılında Dr. Tevfik Kurdayev
Haşimoğlu tarafından Almatı'da kurulmuştur. Merkezde Türkçe , din bilgisi gibi
dersler verilmektedir. Ayrıca merkez Türkiye'den Kazakistan' a giden Türk
vatandaşlarına da kapılarını açmaktadırlar. Kırgızistan Ahıska Türklerince 1991
yılında kurulan Türk Medeniyet Merkezi'nin başında eski milletvekili İzzet
Maksudov bulunmaktadır. Bir işadamı olan Maksudov, Türkiye'den giden bir çok
yatırımcıya yardımcı olmuş, Kırgızistan makamları ile ilişkilerini
kolaylaştırmıştır. Bu üç merkezin stratejik açıdan önemleri çok büyüktür. Türk,
Kazak,Kırgız, Özbek kardeşlikleri arasında nifak tohumları ekmek isteyenlere
karşı bu merkez mühim görevler üstlenebilecek yapılanmalar haline getirilebilir.